شیعه در تاریخ

گسترش تشیع در عصر امویان

اشاره: با وجود همه اختناق ها و ظلم و ستم هایى که در عصر امویان بر شیعیان وارد شد، گسترش تشیع متوقف نشد، زیرا مظلومیت خاندان پیامبر، موجب تمایل قلوب مردم به سوى آنان مى شد و همواره افراد جدیدى به سلک شیعیان در مى آمدند. این مطلب در اواخر دولت اموى کاملاً مشهود است. توسعه تشیع در عصر اموى مقاطعى داشت…

تشیع و تحول تاریخى

مذهب شیعه در طول تاریخ حیات خود تحولات سیاسى و اجتماعى بسیارى را پشت سر گذاشته که در سرنوشت آن از نظر فعالیت هاى مذهبى و کلامى مؤثر بوده است. ۱- عصر خلفا در اکثر این دوره شیعه از شرایط اجتماعى و سیاسى مطلوبى برخوردار نبود، ولى در دوران خلافت ظاهرى امام على علیه السلام شرایط مطلوبى به دست آورد، و توسط …

ولایت امام علی(ع) و بحران سقیفه (۱)

چکیده : پس از در گذشت رسول خدا تلاش هاى زیادى براى دستیابى به خلافت به وقوع پیوست که مهمترین آن در سقیفه خود را بروز داد وعده ای بدون در نظر داشت سفارشات رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلم) در امر جانیشنى آن حضرت با ابى بکر بیعت کردند وسپس از مخالفین با زور سر نیزه و تهدید خواستار بیعت شدند.اشکالات متعد…

بازخوانی لقب «شیعه جعفری» در بستر تاریخ حدیث

اشاره: «شیعه جعفری»، لقبی است که با خواندن زندگی نامه امام صادق(علیه السلام) و یا برنامه هایی که در پیوند با سالگرد زادن یا درگذشت آن بزرگوار دیده یا شنیده می شود، بسامد فراوان دارد.  این نوشته ی کوتاه  در پی آن است تا باز خوانی تاریخ پرفراز و نشیب فراگیری و پراکندگی حدیث میان مسلمانان دو سده ی نخست تا…

نقش اصحاب پیامبر (صلی الله علیه و آله) در گسترش تشیع

اشاره: شیعه، یکی از دو مذهب بزرگ دین اسلام است. برپایه مذهب شیعه، پیامبر اسلام(ص) به‌فرمان خداوند، حضرت علی(ع) را به جانشینی بلافصل خود برگزیده است. امامت از اصول اعتقادی شیعیان و وجه تمایز آنان با اهل‌سنت است. طبق این اصل، امام را خداوند تعیین و به‌واسطه پیامبر به مردم معرفی می‌کند. همه شیعیان به‌جز زید…

تشیع در ایران

اشاره: شیعه، یکی از دو مذهب بزرگ دین اسلام است. برپایه مذهب شیعه، پیامبر اسلام(صلی الله علیه و آله ) به‌فرمان خداوند، حضرت علی(علیه السلام) را به جانشینی بلافصل خود برگزیده است. امامت از اصول اعتقادی شیعیان و وجه تمایز آنان با اهل‌سنت است. طبق این اصل، امام را خداوند تعیین و به‌واسطه پیامبر به مردم معرفی می‌…

سابقه تشیع در اصفهان

 براى روشن تر شدن جواب این سؤال یادآورى مطالبى ضرورى به نظر مى رسد: ۱. مردم کشورهایى که به دست نیروهاى رزمى مسلمان فتح مى شدند، همان سال فتح، مسلمان نمى شدند بلکه این مردم به تدریج و در طول قرن ها دین اسلام را پذیرفته اند و چنین نبود که نیروهاى رزمى مسلمان، مردم این کشورها را مجبور به مسلمان شدن کرده باشن…

مواضع سياسى فاطمه زهرا(س) در دفاع از ولايت (1)

  چکيده: بررسى تاريخى نشان مى دهد كه پس از درگذشت رسول خدا(ص) در مسأله خلافت و جانشينى آن حضرت در ميان مسلمانان اختلاف شديدى به وجود آمد به گونه اى كه از منظر تاريخى سر منشأ و زمينه ى اصلى اختلاف و پراكندگى مسلمانان و ظهور و پيدايش ديدگاه هاى مختلف در جامعه اسلامى گرديد كه بعدها اين ديدگاه شكل كلا…

شناخت ‏شیعه ؛ خلاءها و اولویت ها

با توجه به اینکه حضرتعالی از بنیانگذاران مرکز مطالعات و تحقیقات شیعه شناسی هستید، بفرمائید هدف از مطالعه و تحقیق در رابطه با شیعه و شیعه شناسی چیست؟ من هم از التفات و توجه شما، صمیمانه تشکر می کنم. در سال ۷۳ در دوران تحصیل، در بیرون از کشور، به این خودآگاهی دست یافتم که حجم قابل توجهی از جماعت غیر م…

نهضت ها و دولت هاى شیعى در غیبت کبرى (۲)

و روابط به ظاهر حسنه علماى تشیع با پادشاهان صفوى از این واقعیت نشأت مى گرفت که آنان وجود یک قدرت سیاسى و دولت با کفایتى را براى حفظ میراث تشیع و پاسدارى از ایران شیعه و جلوگیرى از تهاجم تسننى که ثواب شیعه کشتن را برتر از هر عبادت مى شمرد، ضرورتى اجتناب ناپذیر مى دانستند.[۱] دولت صفویه با تمام ضعف ه…

نهضت ها و دولت هاى شیعى در غیبت کبرى (۱)

۱. شیعه در عصر«غیبت کبرى» فساد و بیدادگرى بنى عباس و نهضت هاى پى در پى علویان،‌ ارکان حکومت عباسیان راسست نموده و زمینه را براى ظهور دولت هاى انقلابى و شیعى آماده کرد و براى شیعه آزادى تبلیغ مذهب را به همراه داشت.در قرن چهارم، شیعیان بسیارى در سراسر دنیاى اسلام زندگى مى کردند. در مدت ۵ قرن[۱] شیعه …

موانع و مشکلات تاریخ نگارى شیعه (۱)

مقدمه تاریخ به دلیل اهمیت و ارزشش در اسلام، مورد توجه خاص مسلمانان قرار گرفته است. بى شک، شیعیان و رهبران گرانقدر شیعه نیز از ارزش و اهمیت آن غافل نبوده اند و حتى با انگیزه هایى قوى، تاریخ را مورد توجه خود قرار داده اند که به اختصار، به برخى از آنها اشاره مى کنیم: ۱. بخش قابل ملاحظه اى از قرآن کریم در باره…

موانع و مشکلات تاریخ نگارى شیعه (۲)

لذا، دستور داد آن کتاب را سوزا ندند و گفت: پس از مراجعت ‏به شام از وى مى پرسم؛ اگر موافقت نمود نسخه‏ بردارى از آن‏ى امکان‏پذیر است. سلیمان پس از مراجعت‏ به شام، جریان را براى پدرش عبدالملک گزارش نمود. عبدالملک گفت: چه نیازى به این کار است؛ کتابى را فراهم کنى که در آن از فضیلت ما سخن نرفته است؟ وقتى س…

شیعه شناسى ؛ ضرورت ها و رسالت ها

 درباره حضرت على ( علیه السلام )آمده است که «سدَّ الابوابَ الاّ بابَه.»[۱] چه خصوصیتى دارد که اهل بیت ( علیهم السلام ) حق داشتند ـ مثلاً ـ با حال جنابت وارد مسجد شوند، بر خلاف دیگران؟ یا تدبیر هاى زیاد دیگرى که براى معرفى حضرت على(علیه السلام) به عنوان جانشین پیامبر اندیشیده شده؛ مانند داستان «یوم …

شیعه در عصر خلفاى راشدین

شیعه در عصر خلفاى راشدین نخستین مرحله از تاریخ سیاسى و اجتماعى شیعه با رحلت پیامبر اکرم (صلّى الله علیه و آله و سلّم)آغاز می‌شود و تا شهادت امیر المؤمنین (علیه السلام )ادامه می‌یابد. در آغاز این دوره مسأله‌ خلافت و امامت به عنوان مهم‌ترین مسأله‌ سیاسى و دینى در دنیاى اسلام مطرح گردید و در پى اختلاف…

الگوپذیری زنان ایرانی از حضرت زینب (علیها السلام) در روند پیروزی انقلاب

اشاره: مهم ترین رسالت جامعه ی اسلامی ایران، شناسایی الگوهای دینی و اسلامی است. معرفی این الگوها در مسایل زنان از ضروری ترین نیازها در شناخت صحیح شخصیت انسانی و جایگاه اجتماعی زنان می باشد. زنان مسلمان همواره در صحنه های مختلف اجتماعی، سیاسی و اقتصادی از صدر اسلام تا به امروز، حضور جدی د…