هنر و معماری

قرآن ابن بواب

اشاره: اطلاعات بسیار کمى از زندگى ابوالحسن على بن هلال موجود است. از اینکه کجا و کى به دنیا آمده است چشم پوشى میکنیم، ولى بیشتر عمرش را در شیراز و بغداد سپرى کرده است. پدرش هلال نگهبان درها (بواب) و او به این دلیل به نام ابن بواب معروف شده و گاهى اوقات هم به نام «ابن سیترى» که همان معنا را دارد هم نام برد…

تجلى تفکر یکتاپرستى در هنر اسلامى بررسى تزیینات ۷۰ نوع جلد قرآن

اشاره: کار جلدسازى و تزیین جلد از جمله هنرهاى سنتى است که تاریخچه ظهور آن به دوران پیش از اسلام برمى‏ گردد، اما پس از نزول کتاب آسمانى قرآن به‏ دلیل جایگاه رفیع و ارزشمند این کتاب مقدس، هنر جلدسازى - به ویژه تزیین جلدهاى قرآنى - رونقى روزافزون یافته و مسیرى تازه را تجربه کرد. متن حاضر که خلاصه ‏اى است از پ…

تعزیه در هنر نقاشى عامیانه

اشاره: حادثه عاشورا تحولی عجیبی در هنر اسلامی ایجاد نموده و باعث گردیده که اشعار و نقاشی هایی از سوی هنرمندان اسلامی در موضوع عاشورا و کربلا به وجود بیاید. یکی از هنرها، تعزیه عامیانه است که در میان عاشقان امام حسین (ع) به وجود آمده است. در این نوشته به این مسئله پرداخته شده است.     به ی…

هنر دینى

  اشاره: ما تلاشمان در هنرها باید این باشد که اولاً وقتى با زبان فطرت که بین المللى است سخن مى ‏گوییم آن معارف دین را از پرده بیرون بیاوریم و ترسیم بکنیم؛ یعنى معقول را محسوس بکنیم، نه متخیل را محسوس بکنیم. معقول و دلپذیر را محسوس بکنیم، نه موهوم را دلپذیر بکنیم.      جریان حضرت …

مسجد جامع کبیر یزد مجموعه اى ارزشمندى از کتیبه هاى قرآنى

اشاره: مسجد جامع کبیر یزد، یکى از بزرگترین و زیباترین مساجد ایران است که در دوره ایلخانى (قرن هشتم هجرى) بنا شده است. بناى اصلى این مسجد مربوط به قرن ششم هجرى است، اما از ساختمان آن اثرى برجاى نیست ولى به جاى آن در دوره ایلخانى مسجد جامع یزد ساخته شد و در دوره هاى بعدى گسترش یافته و تعمیر، تزئین …

مفهوم معمارى در هنر اسلامى

اشاره: معماری پدیده است که با بشریت همراه است. معماری در دنیا بر مبنای فرهنگها و هنرهای مختلف رنگ و شمایلی خاصی دارد. دین مبین اسلام تحولی مهمی و قابل توجهی را در هنر معماری به وجود آورده است. در این نوشه مختصر به تأثی گذاری اسلام بر هنر معماری اشاره شده است.     خداوند می فرماید…

درآمدى بر مبانى نظرى معمارى اسلامى

اشاره: در معماری اسلامی از رنگ آبی بسیار استفاده می شود. آبى، حرکتِ دورانى درونگرا دارد و به همین دلیل در میان شکلهاى هندسى با دایره موافق و هماهنگ است. هر چه قدر زرد، محرک و تبذیر کننده نیروهاى بصرى است و در حالتهاى ویژه، محرک خوى نفسانى است، آبى، بر خلاف، آرام کننده هر گونه تحریک و ذخیره کننده نیروهاست. …

زیبایى و هنر با نگاهى به منابع دینى

اشاره: مطلب پیش روى متن پیاده شده سخنان حضرت آیت الله جوادى آملی است که در جمع گروهى از دست‌اندر کاران همایش «جستارى در سینماى دینی» و در پاسخ به پرسش‌هاى مطرح شده از سوى حاضرین ایراد شده است. در این‌جا، متن سخنان ایشان را براى تمام علاقه‌مندان به هنر و سینماى دینى منتشر می‌سازیم و امیدواریم خداوند …

تأثیر تشیع بر اماکن و زیارتگاه های ایران

اشاره: شیعه به متابعت از سیره رسول الله (صلی‌الله علیه و آله) و در نظر گرفتن تقدس اماکن دینی و مذهبی، بنیانگذار زیباترین ابنیه ویژه نیایش و عبادت در جهان اسلام است. هر چند صرف عبادت به درگاه پروردگار در پایه گذاری این مکان هدف اصلی بوده، اما جنبه های اجتماعی و رویارویی مردم و همدلی و چهره به چهره ش…

هنر ایرانی؛ و تأثیرِ تشیع بر گونه های آن

اشاره: مذهب تشیّع همه ابعاد زندگی اجتماعی پیروان را تحت تأثیر قرار داده است. تأثیر تشیع به خاطر غلبه بعدِ عرفانی آن در هنر ایرانی نمایان تر است. نگارنده با بیان انواع هنر ایرانی از قبیل هنرهای آوایی (شعر و موسیقی)، هنرهای تجسّمی (همچون نقاشی، منبّت کاری و تهذیب) و هنرهای نمایشی (سمعی و بصری همانند شبیه خ…

حكمت تذهيب در هنر اسلامی

 دو قرن پس از آنكه اصحاب پیغمبر اسلام، قرآنی را كه جبرئیل از جانب خدا بر او نازل كرده بود، روی برگ نخل و استخوان ثبت كردند، كتاب آسمانی به خط پرشكوه كوفی بر صحایفی مرتب و كامل با سرلوح‌های زرنگار نوشته شد. قدیمی‌ترین قرآن‌های باقیمانده اغلب به خط كوفی است و تاریخ تحریر آنها را بایستی از قرن سوم (ه.ق.…

تجلى هنر راستين در آينه محمدى

مرتضى  مهدوى يگانه اگر «هنر» را آن گونه كه امام راحل (ره)، هنرمندانه «دميدن روح تعهد در انسان ها» دانستند، تعريف كنيم، بايد مقوله اي به عنوان «هنر معنوي» يا «هنر ديني»، و به باور و تعبير نگارنده «هنر راستين» را اذعان نماييم. از اين روست كه هنرهاي ديگر و به تعبير صحيح تر، مراتب ديگر هنر، بايد به نوعي، ه…

هنر و زيبايى در سيره پيشوايان

محمد محمدى اشتهاردى معني هنر هنر به معنى زيبايى شناسى و زيبايي آفرينى است، كه شامل هر نوع فن و پيشه زيبا و جالب در عرصه هاى گوناگون مى شود. هنرمند كسى است كه با شناختن زيبايي ها، در پرتو علم و عقل بتواند از آنها بهره گيرد، و عامل خلاقيت و سازندگى و رشد و تعالى خود و ديگران گردد. به عنوان مثال اگر بانويى با شنا…