فقه و اصول شیعه

روش علمى شهید ثانى در رجال و حدیث

اشاره: شهید ثانی را باید پایه گذار مکتبی رجالی دانست که د ر طول تاریخ فقه مورد توجه فقیهان بوده و در دوره اخیر نیز مرحوم آیه الله خوئی برخی از امتیازات این مکتب فقهی را بر تابیده و در نظر داشته است. شهید ثانی بر خلاف فقهای متقدم و حتی علامه حلی در مبانی فقهی بسیار می اندیشیده و از تمسک به هر روایتی …

نگاهى کوتاه به روش استنباطى ملا احمد نراقى در مستند الشیعه

اشاره: روش استنباط فقهای معظم شیعه بر طبق مبانی اصولی و حدیثی که دارند با هم دیگر تفاوت دارد. همچنین گذشت زمان وتحول در علم فقه و اصول فقه نقش اساسی در روش استنباط احکام دارد. جناب استاد محمد جواد فاضل لنکرانی به روش استنباطی ملا احمد نراقی نگاهی کوتاهی داشته است که در این مقاله منعکس شده است.   &…

فقه

اشاره: منظور از فقه، قوانین الزامى و غیر الزامى است که از طرف خداوند متعال براى بشر وضع گردیده است. علم فقه علمى است که از منظرهاى مختلف و متعدد به بررسى این قوانین مى‌پردازد و در پیرامون آن بحث مى‌کند. ارتباط انسان با خودش و با محیط بیرون از او، منشأ نیازهاى متعدد است. طبیعتاً سازماندهى و پاسخ‌گویى به این نیازه…

مکتب اصولى امام خمینى(ره)(۱)

امام و تاریخ علم اصول مقدمه یکم. تعریف مکتب اصولى: مکتب اصولى، مجموعه اى نظام واره است که جریان اندیشه ورزى اصولى را در جهت تعقیب هدف و رسالت دانش اصول افزایش مى دهد. این مجموعه از سه رکن مبانى زیربنایى، سازو کارهاى اندیشه سازى و اندیشه هاى روبنایى تشکیل مى شود. دوم. اهمیت و کارکرد مکتب شناسى اصولى: م…

پیشگامى شهید اول در تدوین قواعد فقهى

اشاره: در این گفتار کیفیت پیشرفت و دگرگونى قواعد فقهى تبیین مى شود و به شهید اول و تأثیر افکار و قلم وى در تدوین قواعد پرداخته خواهد شد. همچنین نکاتى از کتاب روشمند القواعد والفوائد برشمرده شده و به قواعد فقهى اشارت رفته که مستند قرآنى دارد، سپس شیوه پیشنهادى براى بررسى و پژوهش در قواعد فقهى به گونه اى روشم…

سیر تکامل متون درسى و مدارس فقهى

اشاره: تحول و نواندیشى به یکى از دغدغه هاى جدّى حوزه هاى علمیه، به ویژه علما و فضلا تبدیل شده است. برخى گمان مى کنند که سخن از تحول، سخن جدیدى است و همین برداشت غلط باعث نوعى مقاومت در برابر آن شده است. در این مجال به دنبال آن بودیم تا تلاش و کوشش علماى شیعه را از آغاز عصر غیبت تاکنون در راستاى تحول…

شهید اول پایه گذار قواعد فقهى

اشاره: شهید اول با نگارش آثاری مانا و پویا، نیز کوششی ستودنی، خدماتی شایان به دین و آیین نموده است، به رغم آنکه زود هنگام و در دهه ی ششم عمر خویش به شهادت رسید. وی بیست کتاب نوشت که لمعه ی دمشقیه و القواعد والفوائد از آن شمار است. اگر شهید اول جز این دو عنوان کتابی نداشت، باز مایه ی سرافرازی اش بود. این دو…

روش فقهى و حدیثى شهید اول

اشاره: شهید اول اعلم و سرآمد عالمان زمان خود بود. از این رو، وقتی مکتبی را در فقه پایه گذارد، بسیاری از فقها بدان گرویدند و به آن مکتب تا حدود یک قرن و نیم توجه ویژه نمودند. (۱) آن فقیهان و دانشمندان تازه هایی علمی نیز آوردند، اما در اساس کار بیشتر بر شرح و بیان آرا و افکار او همت می گماشتند و از چهار چوب…