میراث علمی شیعه تفسیرو علوم قرآنی

زندگى و آثار احمد نیریزى کاتب بزرگ قرآن کریم

اشاره: میرزا احمد یا میراحمد نیریزى از بزرگترین نسخ نویسان ۱ و خوشنویسان معروف قرن دوازدهم هجرى (اواخر دوران صفویه) است. میرزا احمد در شهر نیریز فارس ۲ چشم به جهان گشود. در صحیفه سجادیه، که به سال ۱۰۸۷ قمرى کتابت کرده و نخستین اثر شناخته شده او به شمار میآید، نام پدرش را سلطان محمد و لقب خود را شمسالد…

امام على علیه السلام پایه گذار علوم قرآنى

 درباره علوم قرآنى تعریف هاى گوناگونى ارائه شده است، زرقانى دراین باره مى نویسد: (علوم قرآنى، دانشهاى مربوط به قرآن کریم است از جنبه نزول، ترتیب، کتابت، قرائت، تفسیر، اعجاز، ناسخ و منسوخ و رفع شبهه ازاین کتاب الهى و علوم مانند آن. موضوع علوم قرآنى، قرآن کریم است.)۱ دکتر صبحى صالح نیز در تعریفى نزدیک …

مفسران شیعه در عصر صفوی (۳)

شرف الدین استرآبادی عالم قرن ۱۰ ق . شرف الدین علی حسینی نجفی . با توجه به نسبت استرآبادی ، شاید خاستگاه او استرآباد بوده است . اززندگی اواطلاعات اندکی دردست است وقدیم ترین آگاهی دربارۀ اومربوط است به حضورش درنجف اشرف وشاگردی نزد محقق کرکی که درمنابع به آن تصریح شده است (مجلسی ، ج ۱، ص ۱۳) . با توجه به این…

تفاسیر عرفانی شیعه(۲)

نصیرالدین طوسی ، محمد بن محمد (چهرود قم / طوس ۵۹۷ - ۶۷۲ ق) متفکر ، دانشمند ، فیلسوف ، ریاضی دان ، دولت مرد ، مفسر ، ادیب ایرانی درقرن ۶ و ۷ ق ، همعصرحکومت ایلخانان . محمد بن محمد بن حسن طوسی ، معروف به خواجه نصیرالدین طوسی ، اهل طوس یا روستای چهرود (یا : جهرود) درحوالی قم . ازدرخشان ترین عالمان …

مفسران شیعه در عصر صفوی( ۲)

ملا فتح الله کاشانی (- ۹۸۸) . مفسر ، متکلم درقرن ۱۰ ق ، هم عصر حکومت صفویه . فتح الله فرزند شکرالله ، اهل کاشان . تحصیلات خود را نزد علی بن حسین زواره ای ، شاگرد محقق ثانی ، سپری کرد و از شاگردان خاص او شد و به توسط او از محقق ثانی روایت کرده است . اطلاع از زندگی وی چندان کم است که شگفت می نماید و ش…

مفسران شیعه در قرن های ۱۳ و ۱۴

آقا نجفی اصفهانی (اصفهان ۱۲۶۲ - همان جا ۱۳۳۲ ق) ازعلمای شیعۀ قرن های ۱۳ و ۱۴ ق . شیخ محمد تقی رازی ، معروف به آقا نجفی اصفهانی . دراصفهان زاده شد ودروس اولیه را نزد پدرش ، که ازعلمای زمانۀ خود بود ، فراگرفت . سپس به نجف رفت و نزد میرزا محمد حسن شیرازی دانش اندوخت ومیرزا محمد حسن خود سال ها پیش نزد …

آیت الله مرتضی مطهری

مرتضی مطهری ، (فریمان مشهد 1294 - شهادت : تهران 1358 ش) شهید مرتضی مطهری در13 بهمن 1298 درفریمان مشهد متولد شد . دردوازده سالگی وارد حوزۀ مشهد شد ودر1316 به حوزۀ قم رفت . اودرآن جا درمحضرآیت الله صدوقی وآیت الله مرعشی نجفی وآیت الله بروجردی وآیت الله علامه طباطبایی وآیت الله سید محمد حجت وسید محمد م…

سید محمد حسینی همدانی نجفی

سید محمد نجفی (نجف 1322 - 1417 ق) سید محمد بن سید علی حسینی همدانی نجفی ، معروف به آقا نجفی . درخانواده ای اهل دانش درنجف اشرف به دنیا آمد . سال ها درمحضرآخوند خراسانی دانش اندوخت و ازسیروسلوک وحالات آموزنده ومفید آخوند ملا حسین قلی همدانی کسب فیض کرد . به ده سالگی نرسیده بود که با پدرش به ایران آمد ودردرس …

تفسیر نمونه

نویسند این اثر آیت الله مکارم شیرازی است. آیت الله ناصرمکارم شیرازی درشیراز دیده به جهان گشود وتحصیلات اولیه را درهمان دیاربه پایان برد . چهارده ساله بود که دروس حوزوی را آغازکرد و درهجده سالگی حاشیه ای برکفایة الاصول آخوند خراسانی نوشت و درحوزۀ قم دردرس آیت الله بروجردی حضوریافت وبهره ها برد . در1327…

تفسیر مخزن العرفان

بانو نصرت امین (1265 - 1362 ش) . مجتهده و از دانشمندان زن مسلمان ایرانی معاصر . (یا : بانوی اصفهانی) بانونصرت امین ، فرزند حاج سید علی امین التجار ، اهل اصفهان . دروس اولیۀ فقه را نزد میرسید علی اصفهانی نجف آبادی وشیخ مظاهری اصفهانی آموخت . ادب عرب وبلاغت وعلوم قرآنی وحدیث وفقه واصول وفلسفه را آموخ…

تفسیر المیزان

علامه طباطبایی ، سید محمد حسین (تبریز1281- قم 1360) . متفکر ، فقیه ، فیلسوف ، عارف مفسر1بزرگ وصاحب جامع ترین تفسیرشیعه درعصرحاضر . علامه سید محمد حسین طباطبایی ، اهل تبریز . پس ازگذراندن دورۀ مقدماتی علوم درشهرخود ، در1343 ق به نجف اشرف عزیمت کرد وازمشایخ زمان خود درآن دیارچون آیت الله نائينی وآیت …

تفاسیرعرفانی شیعه

تفسیر عرفانی گونه ای از  تفسیراست که مفسر ابتنای آن را بر تأویل ظاهر الفاظ قرآنی می­ نهد پیشینۀ این تلقی از قرآن که درورای ظاهرالفاظ بطون مختلفی پنهان است و کشف و شهود عرفانی دست یابی بدان را ممکن می سازد سبب بروز این گونه ازتفاسیرشده است . اساساً اهل عرفان خود را خواص وبرخی ارسرشناسان آنان خود را «خ…

تفسیر در قرون میانی

طی قرن6 و 7 ق ، کوشش هایی برای جمع آوری تفسیرهای مأثور شده است . محمد بن مؤمن شیرازی ، دراواسط قرن 6 ق ، مجموعه ای دوازده تفسیرر ، ا باهم جمع کرد (ابن طاووس ، الطرائف ، ج 1، ص 429 ؛ حسکانی ، ج 2 ، ص 484 ، اگرچه نمی توان دربارۀ مذهب محمد بن مؤمن شيرازی با قطعیت سخن گفت ، تفسیر او به سبب محدود بودن به آ…

سید هاشم بحرانی(ره)

سید هاشم بحرانی مفسر بزرگ شیعه در دوران صفویه سید هاشم بحرانی (حدود 1050 - 1107 / 1109 ق) محدث ، مفسر1قرن های 11و 12 ق . هاشم به سلیمان بن اسماعیل حسینی توبلی ، ازنوادگان سید مرتضی واهل کتکان ، قریه ای درتوبلی بحرین . دردیارخود رشد کرد وسپس رهسپارنجف و مشهد شد . درمشهد ، ازکسانی چون عبد العظیم بن عبا…

ابوالفتوح رازی

مفسر قرن ششم ابوالفتوح رازی (ری480 - 552) جمال الدین حسین بن علی بن احمد خزاعی ، اهل ری . خاندان وی از حدود قرن های 1و 2 ق به ایران آمده بودند وغالباً هم اهل علم بودند . نیاکان او از دانش آندوختگان مکاتب شیخ مفید و سید مرتضی و شیخ طوسی و بسیاری کسان دیگر بودند و عموی پدرش، ابو محمد عبدالرحمان بن احم…

امین الاسلام طبرسی

طبرسی (تفرش 467 - 548 ق)طبرسی مفسر قرن ششم فقیه ، مفسربرجستۀ قرن های 5 و 6 ق . ابوعلی فضل بن حسن بن فضل ، ملقب به امین الاسلام ، اهل تفرش . درخاندانی روحانی به دنیا آمد(سبحانی ، ص 108) وبسیاری ازاعضای خاندان وی ، ازجمله پدرش ، ازفضلا وبزرگان وعالمان دین بوده اند . دانش های اولیه را نزد پدربزرگوارش…