نوشته‌ها

اجتهاد در عصر امام باقر علیه السلام

اشاره تردیدی نیست که بزرگ ترین رسالت مرجعیت دینی در عصر غیبت ولی عصر علیه السلام استخراج احکام شرعی از ادله و منابع دینی و قرار دادن آن در اختیار مسلمانان می باشد؛ اما در اینجا این پرسش به ذهن خطور می کند که نخستین بار، این تلاش علمی - به معنای مصطلح و امروزی آن - توسط چه کسی انجام شد؟ و در واقع چه ک…

مبارزات فرهنگى امام باقر علیه السلام

اشاره: از آنجا که عصر امام باقر علیه‏السلام، روزگار برخورد اندیشه‏هاى اسلامى و غیر اسلامى بود، مناظرات زیادى بین دانشمندان ادیان مختلف با امام از سوى دربار سازمان دهى شد و آخرین حکمرانان بنى‏امیه این سیاست کهنه و شکست خورده را بار دیگر از سر گرفتند. هر چند که تاریخ همواره از شکست دربار در این گونه مناظرا…

مهندسى فرهنگى در عصر امام باقر(ع)

اشاره: قرآن به سرگذشت شمارى از پیامبران پرداخته که تعدادشان از عدد سى نیز تجاوز نمى کند. این گروه منتخب درحالى از سوى قرآن مطرح مى شود که شمار پیامبران الهى در طول تاریخ بشرى از آدم(ع) تا خاتم(ص) به تعبیر مشهور بیش از یک صد و بیست و چهار هزار مى باشد. انتخاب و گزینش این شمار اندک خود بیانگر امورى چند ا…

فُضَیل بن یَسار

اشاره:  یکى از آثار خطرناک و خسارت‏بارِ حاکمیّت این سلسله منحوس بنی امیه، مبارزه بی‏ وقفه آنان با  چهره ‏هاى شیعى و آرمان‏هاى انسان‏ ساز این مکتب بود. آنها نگذاشتند حقایق و معارف دین، به وسیله اهل‏بیت علیهم‌السلام در میان امت اسلامى بازتاب یابد. این رویه ادامه داشت تا اینکه در آخر سده اوّل هجرى، امام …

ابوحمزه ثمالى، لقمان روزگار

اشاره:  ابوحمزه ثمالى همنشین ائمه معصومین(علیهم السلام) بود. او از اصحاب و شاگردان معروف على بن الحسین، محمدبن على، جعفربن محمد(علیهم السلام) و اندکى هم در عصر امامت امام موسى بن جعفر(ع) در خدمت آن حضرت بوده است. دعای ابوحمزه ثمالی از دعاهای معروفی است که امام سجاد علیه‌السلام به او  آموخته بود. در این مق…

سیرى در سیره سیاسى امامان (ع)

اشاره: امامان شیعه ـ سلام الله علیهم اجمعین ـ هادیان خلق به بهترین شیوه زندگى‏اند آن چنان که قرآن کریم بهترین برنامه را در این زمینه عرضه مى‏کند: «انّ هذا القرآن یهدى للّتى هى اقوم؛۱ همانا این قرآن به بهترین راه هدایت مى‏کند». این دو (قرآن و عترت) عهده‏دار سعادت انسان، در زندگى این جهان و جهان دیگرند…

ابوغالب زُرارى (ره)

اشاره: ابو غالب در ۲۷ ربیع الثانى سال ۲۸۵ هجرى در کوفه به دنیا آمد.نام وى احمد بن محمد بن محمد بن سلیمان بن حسن بن جهم بن بُکَیر بن أعیَن شیبانى کوفى بغدادى است.او از شخصیت هاى بزرگ شیعه در قرن چهارم هجرى و از روات حدیث و استاد برخى فقهاى بزرگ شیعه مانند شیخ مفید و از اصحاب ائمه علیه السلام در دوران غیبت…

اندیشه های کلامی شیعه امامی در دوره نخست عباسی

اشاره: مهم ترین رویداد تاریخی عصر اول عباسی کاربرد نیروی «استدلال» از سوی مسلمین است که نهضت ترجمه بدان شدت بخشید. شیعه ی امامی در این دوره اقلیتی بود که با تجهیز فِرق مختلف به نیروی استدلال، در وضعیت نوینی قرار گرفت. اگر چه در این دوره، امامان شیعی شبهات فقهی، کلامی و دینی را پاسخ گو بودند…

امام غایب و مُدعیان دروغین

اشاره: اعتقاد به منجى آخرالزمان یکى از وجوه مشترک تمام ادیان و آیین ها ست. پیروان این ادیان معتقد اند که در زمانى نامشخص فردى از اعقاب پیامبرشان یا آن که خدا در کتاب آسمانى شان وعده داده است ظهور مى کند و دنیا را از داد و برابرى آکنده مى سازد. در کتاب مقدس، مجموعه مزامیر داوود در مزمور ۳۷ و بند ۲۹ آمده است:…

مصداق «اهل الذّکر» در روایات اهل بیت(علیه السلام)

اشاره: اهل‌الذکر ترکیبی اضافی و مرکب از « اهل » و « ذکر » است. واژه أهل به معانی سزاوار و لایق به چیزی، مختار و منتخب، خاندان، خویشان، عیال و فرزندان، ملت و امت و... آمده است که قدر جامع همه آن‌ها تعلق، سنخیت، أنس و الفت داشتن با چیزی و اختصاص داشتن به آن است. البته هرچه تعلق چیزی به چیزی بیش‌تر باش…

لزوم برترى امام از دیدگاه اهل سنّت

اشاره: چکیده مسئله خلافت (جانشینی پیامبر صلی الله علیه و آله) بعد از ارتحال رسول الله مورد اختلاف صحابه قرار گرفت. جمعی از آنان، یعنی اهل سنّت، امامت را تابع انتخاب دانسته و آن را امری فقهی می دانند که به خود مسلمانان واگذار شده است و جمعی دیگر، یعنی شیعیان ، قائل به نص و انتصاب امامت شده و آن را از مسائل …

مناظرات مذهبی شیعه از آغاز تا عصر شیخ مفید

اشاره: شیخ مفید رئیس متکلمان امامیّه در فضای مکتب بغداد که آکنده از مجادلات و مناظرات کلامی بین مذاهب مختلف اسلامی بود، نشو و نما کرد.(۱) ضرورت چنین فضایی اقتضا می کرد که در دفاع از حریم مکتب تشیّع امامی در برابر مکتب عقل گرای معتزله ی بغداد و بصره و در برابر اشاعره و سایر فرقه های کلامی، به…

نقش موالی در تشیع

اشاره:  یکی از نظریات در مورد آغاز تشیع یا رشد و گسترش آن در قرن اوّل، آن است که موالی از خارج محدوده اسلامی به این گستره وارد شدند و با اهداف خاص خود که اغلب غیر خیرخواهانه نیز بود، محبّت اهل بیت علیه السلام را به عنوان تشیّع برگزیده و با مخلوط کردن آموزه های قلبی خود با این محبّت، این مکتب را به وجود آورد…

شیعه واقعی چنین است

اشاره: شیعه، یکی از دو مذهب بزرگ دین اسلام است. برپایه مذهب شیعه، پیامبر اسلام(صلی الله علیه و آله) به‌فرمان خداوند، حضرت علی(علیه السلام) را به جانشینی بلافصل خود برگزیده است. امامت از اصول اعتقادی شیعیان و وجه تمایز آنان با اهل‌سنت است. طبق این اصل، امام را خداوند تعیین و به‌واسطه پیامبر به…

معالجه و مداوا در سنت پیامبر اسلام(صلی الله علیه و آله)

  اشاره: امام باقر علیه السّلام فرمود: رسول خدا صلّى اللّه علیه و آله وسط سر خود را حجامت کرد، وابو ظبیه با آلت مخصوص حجامت که از مس بود آن حضرت را حجامت نمود ورسول خدا صلّى اللّه علیه و آله یک صاع خرما (که تقریبا سه کیلوگرم است) به او عطا فرمود. ورسول خدا صلّى اللّه علیه و آله هرگاه سردرد مى‏گرف…

جواهرات فراوان

از امام باقر (علیه‌السلام) روایت شده که حضرت فرمودند: عبدالملک (از خلفای جبار اموی) به دور خانه خدا طواف می‌کرد و حضرت علی بن حسین (علیه‌السلام) در جلوی او طواف می‌کردند و هیچ به او توجهی نداشته و به او نگاه نمی‌کردند و عبدالملک هم ایشان را با صورت‌شان نمی‌شناخت. در این حال عبدالملک گفت: این کیست که در م…