داروهای ضد افسردگی برای تخفیف علایم افسردگی، اختلال اضطراب اجتماعی، اختلالات اضطرابی، دیستایمیا (دیستمی) یا افسردگی مزمن خفیف و نیز دیگر اختلالات به کار می‎ روند.

هدف از کاربرد آنها تصحیح تعادل مواد شیمیایی نوروترانسمیترها در مغز است که این اعتقاد وجود دارد که آنها مسئول تغییرات ایجاد شده در خلق یا رفتار هستند.

داروهای ضد افسردگی نخست در سال های ۱۹۵۰ میلادی توسعه یافتند. در طول دو دهه سال اخیر استفاده از این داروها به شکل روزافزون گسترش یافته است.

بر مبنای اعلام CDC، شمار مردم ۱۲ ساله و مسن تر استفاده کننده از داروهای ضد افسردگی در ایالات متحد آمریکا از ۷٫۷ درصد در سال ‎های ۲۰۰۲-۱۹۹۹ به ۱۲٫۷ درصد در ۲۰۱۴-۲۰۱۱ رسیده است. میزان استفاده از این داروها در زنان دو برابر مردان است.

انواع داروهای ضد افسردگی

داروهای ضد افسردگی را می توان به ۵ نوع اصلی تقسیم کرد:

SNRIs و SSRIs

این داروها رایج ترین داروهای نسخه شده در میان داروهای ضد افسردگی محسوب می‎ شوند.

مهار کننده‌های انتخابی بازجذب سروتونین و نورادرنالین (SNRIs) برای درمان اختلال افسردگی اساسی، اختلالات خلقی، و با شیوع کمتر برای اختلال بیش ‎فعالی کمبود توجه (ADHD)، اختلال وسواس اجباری (OCD)، اختلالات اضطرابی، علایم عادت ماهانه، فیبرومیالژی، و درد نوروپاتیک مزمن به کار می‎ روند.

داروهای مزبور سطح سروتونین و نوراپی‎نفرین، دو انتقال دهنده عصبی در مغز را که نقشی کلیدی در پایداری خلق و خو بر عهده دارند، افزایش می ‎دهند.

مثال‎ های از این داروها شامل دولوکستین (سیمبالتا)، ونلافاکسین (اکسفور) و دسونلافاکسین (پریستیک) است.

مهار کننده‎ های بازجذب انتخابی سروتونین (SSRIs) رایج‎ ترین داروهای ضد افسردگی تجویزی محسوب می‎ شوند. این داروها در درمان افسردگی مؤثرند و میزان عوارض جانبی آنها کمتر از دیگر داروهای این گروه دارویی است.

داروهای مزبور بازجذب سروتونین را در مغز مهار می‎ کنند. این کار دریافت و ارسال پیام را برای سلول های مغزی آسان‎تر می کند، که نتیجۀ آن پایداری بیشتر و بهتر خلق و خو است.

این داروها “انتخابی” نامیده می شوند زیرا چنین به نظر می‎رید که عمدتاً بر سروتونین، و نه دیگر انتقال دهنده های عصبی، مؤثر هستند.
دو گروه دارویی تشریح شده می‎توانند عوارض جانبی زیر را در پی داشته باشند:

• هیپوگلیسمی یا کاهش قند خون
• کاهش سدیم
• تهوع
• راش
• خشکی دهان
• یبوست یا اسهال
• کاهش وزن
• تعریق
• رعشه
• خمودگی
• اختلال عملکرد جنسی
• اینسومنیا
• سردرد
• سرگیجه
• اضطراب و حالت سردرگمی
• تفکرات غیر نرمال

مثال هایی در مورد این داروها شامل سیتالوپرام (سلکسا)، اسیتالوپرام (لکسپرو)، فلوکستین (پروزاک، سارافن)، فلووکسامین (لووکس)، پاروکستین (پکسیل) و سرترالین (زولافت) است.

گزارش هایی در این مورد در دست است که مردم مصرف کننده SSRIs و SNRIs و به ویژه افراد کمتر از ۱۸ سال ممکن است دچار افکار خودکشی به ویژه در هنگام آغاز مصرف این داروها، شوند.

ضد افسردگی‌های سه‎ حلقه ‎ای (TCAs)

ضد افسردگی های سه حلقه ای به این دلیل چنین نامی بر خود دارند که سه حلقه در ساختار شیمیایی این داروها وجود دارد. این داروها برای درمان افسردگی، فیبرومیالژی، برخی انواع اضطراب به کار می روند و می توانند به کنترل درد مزمن کمک کنند.
عوارض جانبی این داروها به قرار زیر است:

• تشنج
• اینسومنیا
• اضطراب
• آریتمی
• هیپرتانسیون
• راش
• تهوع و استفراغ
• کرامپ‎های شکم
• کاهش وزن
• یبوست
• احتباس ادرار
• افزایش فشار چشم
• اختلال عملکرد جنسی

مثال هایی در مورد این داروها شامل آمی‎تریپ‎تیلین (الاویل)، اموکساپین – کلومیپرامین (آنافرانیل)، دسیپرامین (نورپرامین)، دوکسپین (ساینکوآن)، ایمی‎پرامین (توفرانیل)، نورتریپ‎تیلین (پاملور)، پروتریپ‏تیلین (ویواکتیل) و تریمیپرامین (سورمونتیل) است.

مهار کننده های مونوآمین اکسیداز (MAOIs)

این نوع داروهای ضد افسردگی عموماً پیش از معرفی SSRIs و SNRIs تجویز می‎ شد. این داروها عملکرد مونوآمین اکسیداز را که یک آنزیم مغزی است مهار می کنند. مونوآمین اکسیداز به درهم شکستن انتقال دهنده‏ های عصبی مثل سروتونین کمک می کند.

اگر مقدار کمتری سروتونین خرد شود، میزان سروتونین موجود در گردش خون افزایش می یابد. از لحاظ نظری این وضعیت به پایداری بیشتر خلقی و اضطراب کمتر منجر خواهد شد.

اکنون پزشکان داروهای مزبور را در شرایط عدم کارآیی SSRIs و SNRIs تجویز می‎کنند. MAOIs عموماً برای مواقعی در نظر گرفته می شوند که در آنها دیگر داروهای ضد افسردگی کارآیی نداشته ‎اند زیرا MAOIs با چند داروی دیگر و برخی غذاها وارد فعل و انفعال می شوند.
عوارض جانبی MAOIs عبارتند از:

• تاری دید
• راش
• تشنج
• ادم (ادما)
• کاهش وزن یا افزایش وزن
• اختلال عملکرد جنسی
• اسهال، تهوع، و یبوست
• اضطراب
• اینسومنیا و خواب ‎آلودگی
• سردرد
• سرگیجه
• آریتمی
• غش کردن یا احساس غش در حالت ایستادن
• هیپرتانسیون

مثال هایی در مورد MAOIs شامل فنلزین (ناردیل)، ترانیلسیپرومین (پارنیت)، ایزوکاربوکسازید (مارپلان) و سلجیلین (امسام، الدرپیل) است.

داروهای ضد افسردگی نورادرنالین و سروتونینرژیک خاص (NASSAs)

این داروها برای درمان اختلالات اضطرابی، برخی اختلالات شخصیتی و افسردگی به کار می روند. عوارض جانبی محتمل عبارتند از:

• یبوست
• خشکی دهان
• افزایش وزن
• خواب ‎آلودگی و خمودگی
• تاری دید
• سرگیجه

عوارض جانبی جدی‎تر شامل تشنج، کاهش سلول‎های سفید خون، غش کردن و واکنش‎های آلرژیک است. مثال هایی از داروهای این گروه شامل میانسرین (تالوون) و میرتازاپین (رمرون، آوانزا، زیسپین) است.

عوارض جانبی

هر عارضه جانبی احتمال بروز در طول دو هفته اول مصرف داروها را دارد، و آنگاه به تدریج ریسک بروز آنها از بین می رود. اثرات شایع تهوع و اضطراب است اما این موضوع به نوع داروی مصرفی بر مبنای مواد ذکر شده در فوق بستگی دارد. اگر اثرات جانبی داروها بسیار ناخشنود کننده بوده یا اگر این اثرات شامل تفکرات مربوط به خودکشی باشد، باید بلافاصله به پزشک مراجعه شود.

به علاوه، تحقیقات اثرات جانبی مورد بحث در زیر را با مصرف داروهای ضد افسردگی به ویژه در میان کودکان و نوجوانان مرتبط دانسته‌اند.

Source: All about antidepressants
Last updated Fri 16 February 2018
By Christian Nordqvist
Reviewed by Timothy J. Legg, PhD, CRNP

• کریستین نوردکویست، دکتر تیموتی جی. لگ
• ترجمۀ فرهنگ راد
مهرین (اخبار سلامت)